Als startend/junior analist vliegen de vaktermen en afkortingen je al snel om de oren in bankenland. In vacatures en tijdens sollicitatiegesprekken worden KYC, CDD en FEC constant in één adem genoemd. Ze hebben allemaal te maken met de wettelijke poortwachtersfunctie onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Maar wat betekenen deze afkortingen nou precies, en hoe verhouden ze zich tot elkaar? Hoog tijd om de verschillen en overeenkomsten helder op een rij te zetten.
De Definities: Wie is Wat? Of; Wat is Wie?
Hoewel de termen nauw met elkaar verweven zijn, hebben ze elk een eigen focus en scope:
- KYC (Know Your Customer / Ken Je Klant)
Dit is de overkoepelende strategie en het beleidsmatige principe. Banken zijn verplicht om de identiteit, de achtergrond en het transactiegedrag van hun klanten door en door te kennen. Het doel? Garanderen dat de bank alleen in zee gaat met betrouwbare partijen. - CDD (Customer Due Diligence / Gepaste Zorgvuldigheid)
Dit is de concrete, operationele uitvoering van de KYC-strategie. CDD is het feitelijke onderzoek. Denk hierbij aan het controleren van ID-bewijzen, het opvragen van KvK-uittreksels en het achterhalen van de Ultimate Beneficial Owner (UBO). - FEC (Financial Economic Crime / Financieel-Economische Criminaliteit)
Dit is het brede vakgebied en het uiteindelijke doel waar KYC en CDD voor worden ingezet. FEC richt zich op het voorkomen en bestrijden van alle vormen van financiële misdaad, zoals witwassen, fraude, terrorismefinanciering en het overtreden van sancties.
Overeenkomsten en Verschillen in één oogopslag
De belangrijkste overeenkomst is simpel: alle drie de concepten vormen samen de verdedigingslinie van de bank om misbruik van het financiële stelsel te voorkomen. De verschillen laten zich naar mijn mening het best als volgt samenvatten:
| Kenmerk | KYC (Know Your Customer) | CDD (Customer Due Diligence) | FEC (Financial Economic Crime) |
| Wat is het? | De strategie en het beleid. | Het operationele proces en het onderzoek. | De misdaadbestrijding en het einddoel. |
| De Kernvraag | “Weten we écht wie onze klant is en wat hij doet?” | “Welke risicoklasse en UBO-belangen horen bij deze klant?” | “Hoe beschermen we het financiële stelsel tegen criminaliteit?” |
| De Focus | Klantrelatie en de integriteit van het cliëntenbestand. | Risicobeoordeling, verificatie en dossieropbouw. | Preventie, detectie en transactiemonitoring van misdrijven. |
Wat merk je hiervan in de praktijk?
Binnen een bank zijn deze begrippen vertaald naar dagelijkse werkzaamheden en specifieke afdelingen:
- De CDD-Analist als Poortwachter
Analisten houden zich dagelijks bezig met de onboarding van nieuwe klanten en de periodieke review van bestaande relaties. Zij pluizen organogrammen uit en bepalen de UBO via de drie bekende stappen: eigendom, zeggenschap of de pseudo-UBO.
- Risicogebaseerd werken (Risk Based Approach)
Het CDD-proces deelt klanten in op basis van risicoprofielen (van laag tot onacceptabel). Valt een klant in de categorie ‘Hoog’? Dan is een intensiever KYC-onderzoek benodigd. De analist moet dan bijvoorbeeld diepgaand bewijs verzamelen over de herkomst van het vermogen van de UBO, ook wel de Source of Wealth (SOW) genoemd.
- De FEC-Afdeling en Transactiemonitoring
Waar CDD vooral naar de achtergrond en het klantdossier kijkt, focust de FEC-afdeling op het actuele gedrag en de geldstromen. Geautomatiseerde systemen scannen continu miljoenen transacties. Vliegt er plotseling een ongebruikelijk groot bedrag naar een risicoland? Dan gaat er een alarmbel af. Een FEC-analist onderzoekt deze ‘alert’ en meldt ongebruikelijke transacties indien nodig bij de Financial Intelligence Unit (FIU).
Conclusie: De keten
Je kunt de samenwerking tussen deze drie pijlers zien als een hechte keten:
- FEC is het schild (de misdaadbestrijding).
- KYC is de blauwdruk (de filosofie dat we de klant moeten kennen).
- CDD is de daadwerkelijke uitvoering (het feitelijke onderzoek).
Samen zorgen ze ervoor dat de integriteit van ons financiële stelsel bewaakt blijft.
