Je start je werkdag, opent je CDD-dossier en begint de verplichte screening. Ineens springt er een felle melding in beeld: PEP HIT.

Wat nu? Geen paniek. Het komt niet heel vaak voor, maar als je het tegenkomt is het goed om te weten wat je moet doen. Het identificeren en onderzoeken van een Politically Exposed Person (PEP) is een van de meest leerzame en belangrijke taken binnen Know Your Customer (KYC) en Anti-Money Laundering (AML).

In deze blog nemen we je stap voor stap mee in de basisprincipes, de valkuilen en de acties die jij als (junior) analist moet ondernemen.

Wat is een PEP, en waarom maken we ons er druk om?

Een PEP is een politiek prominent persoon: iemand die een prominente publieke functie bekleedt of heeft bekleed. Denk aan staatshoofden, ministers, parlementsleden, rechters van hooggerechtshoven, ambassadeurs en bestuurders van staatsbedrijven of internationale organisaties zoals de VN.

Mensen in deze posities hebben veel invloed, beslissingsbevoegdheid en vaak toegang tot grote sommen overheidsgeld. Dat maakt hen — en hun omgeving — kwetsbaarder voor corruptie, omkoping, belangenverstrengeling en witwaspraktijken.

Belangrijke nuance. De wet richt zich puur op de top. Een minister of de burgemeester van een grote stad is een PEP; een lokale gemeenteambtenaar of beleidsmedewerker valt niet onder deze definitie. Check altijd het beleid van jouw eigen bank voor de exacte afbakening.

Eens een PEP, altijd een PEP?

Als een minister aftreedt, is het risico niet meteen verdwenen. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) hanteert een wettelijke ondergrens van minimaal twaalf maanden na het neerleggen van de functie. Pas daarna mág de PEP-status vervallen.

In de praktijk hanteren veel banken een strengere, risicogebaseerde benadering. Soms blijft iemand jarenlang of zelfs permanent als PEP aangemerkt. Vraag jezelf als analist altijd af:

  • Heeft deze persoon nog informele politieke invloed?
  • Zijn de vermogensstromen uit de ambtstermijn nog actief?

Bij twijfel blijft het verscherpte profiel gelden.

De olievlek: de reikwijdte naar de omgeving

Politiek prominenten sluizen frauduleus geld zelden via hun eigen privérekening. Daarom verplicht de wet je om breder te kijken. De PEP-status straalt door naar de directe omgeving:

  • Directe familie: echtgenoten, geregistreerde partners, kinderen en hun partners, en de ouders van de PEP.
  • Nauwe zakelijke relaties (close associates): iedereen die samen met een PEP de Ultimate Beneficial Owner (UBO) is van een bedrijf, of een entiteit bezit die puur is opgericht om de PEP feitelijk te begunstigen.

Spot een false hit en voorkom onnodig werk

Je screeningssoftware matcht namen uit klantbestanden met internationale PEP-databases. Daardoor ontstaan geregeld false hits, ook wel false positives: het systeem slaat alarm op basis van een naam, terwijl jouw klant na onderzoek helemaal niet de politieke persoon blijkt te zijn.

Voorbeeld. Je screent een klant genaamd Jan de Jong, geboren in 1985 te Utrecht. Het systeem geeft een match van 100% met een oud-minister die ook Jan de Jong heet. Je duikt in de systemen en ziet dat die oud-minister in 1962 in Groningen is geboren.

Jouw actie. Dit is een overduidelijke naamgenoot. Je discount de hit — je verlaagt hem in het systeem als false hit — en motiveert kort waarom. Het dossier hoeft niet opgeschaald te worden.

De PEP is ’true’: drie verplichte stappen

Blijkt de match wél te kloppen? Een PEP-status is geen reden om een klant te weigeren. Wel krijgt het dossier automatisch het stempel verhoogd risico, en dat verplicht je tot een verscherpt cliëntenonderzoek (EDD) met drie vaste stappen.

1. Akkoord van hoger management

Als (junior) analist mag je dit dossier nooit zelfstandig goedkeuren of herzien. Zodra je onderzoek klaar is, leg je het dossier ter accordering voor aan een senior manager, de compliance officer of de compliancecommissie.

2. Het diepe onderzoek: SoW en SoF

Hier maken je analytische vaardigheden écht het verschil. Je mag nooit zomaar afgaan op de blauwe ogen van de klant of op een simpele schriftelijke verklaring. Je verifieert de herkomst van het geld met bewijsstukken.

  • Source of Wealth (SoW): hoe is het totale vermogen van deze persoon in de loop der jaren opgebouwd? Past dat bij het overheidssalaris, of is er sprake van logische erfenissen, vastgoedverkopen of een eerdere zakelijke carrière? Vraag om belastingaangiften, jaarrekeningen of notariële akten.
  • Source of Funds (SoF): waar komt het geld vandaan dat voor deze specifieke transactie of rekening wordt gebruikt? Controleer de bankafschriften van de tegenrekening.
Red flag. Stuit je op contante stortingen door een PEP? Dat is een grote alarmbel. Onderzoek dit direct, en meld het intern — en waar nodig extern bij de FIU.

3. Verscherpte en doorlopende monitoring

Een goedgekeurd PEP-dossier wordt intensiever in de gaten gehouden. Transactieprofielen worden scherper ingesteld en de periodieke reviewcyclus is korter — vaak jaarlijks, in plaats van de reguliere drie of vijf jaar.

Gouden tip voor de junior analist. Documenteer altijd alles. Of je nu een hit discount als false hit of een complexe source of wealth van een echte PEP blootlegt: zorg dat elke conclusie is onderbouwd met hard bewijs, zoals opgeslagen pdf’s van openbare registers of brondocumenten. Een waterdichte audit trail is je beste verdediging bij interne controles en externe audits.

Wil je dit artikel delen?

Via Etage 0 werken bij de financiële top

Werken bij ING via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij Deloitte via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij Nationale Nederlanden via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij Bank Mendes Gans via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij ICS via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij Robeco via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij BouwInvest via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij Triodos via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij De Volksbank via Etage 0 | Opdrachtgevers
Werken bij ABN Amro via Etage 0 | Opdrachtgevers