De verbreding van de poortwachtersrol
In de publieke discussie over witwasbestrijding ligt de nadruk al snel op grote bancaire instellingen. Toch geldt de verplichting om als poortwachter op te treden voor een veel bredere groep organisaties. Payment Service Providers (PSP’s), vastgoedondernemingen, notarissen, accountants, beleggingsondernemingen en cryptodienstverleners verwerken dagelijks substantiële transacties en vallen net zo goed onder de wetgeving.
Waar grootbanken de afgelopen jaren omvangrijke afdelingen hebben opgebouwd om aan alle eisen te voldoen, staan niet-bancaire organisaties voor een andere uitdaging. De wet- en regelgeving is inhoudelijk grotendeels hetzelfde, maar de schaal en de beschikbare middelen verschillen sterk. Het simpelweg kopiëren van zware bancaire processen is voor kleinere of snelgroeiende organisaties vaak niet haalbaar en niet doelmatig.
Verschillende sectoren, verschillende risico’s
Elke sector heeft te maken met specifieke kwetsbaarheden als het gaat om financiële criminaliteit. Toezichthouders kijken daardoor steeds gerichter naar de daadwerkelijke risico’s per branche:
- Payment Service Providers & Fintechs: De nadruk ligt op de combinatie van hoge transactievolumes en korte verwerkingstijden. De uitdaging is om snelle onboarding en verwerking te combineren met een gedegen monitoring op afwijkend gedrag.
- Vastgoed & Notariaat: Bij vastgoedtransacties gaat het om incidentele, maar omvangrijke bedragen. Het herkomstonderzoek (source of funds) naar de uiteindelijke belanghebbende (ubo) vraagt hier om specifieke inhoudelijke expertise.
- Accountancy & Advies: Binnen de zakelijke dienstverlening ligt de prioriteit bij het tijdig herkennen van ongewone constructies bij cliënten, waarbij de vertrouwensrelatie met de klant soms op gespannen voet kan staan met de meldplicht.
- Cryptodienstverleners: Door het internationale karakter en de snelheid van digitale geldstromen richt het toezicht zich hier op het in kaart brengen van adressen en de herkomst van middelen via specifieke analyse-software.
Hoe richt je compliance praktisch in?
Voor organisaties buiten de bancaire sector is de sleutel het opzetten van een risicogebaseerde en proportionele aanpak. Dat betekent dat de controle-inspanning aansluit bij het werkelijke risico van de specifieke klantengroep of dienstverlening.
Drie uitgangspunten voor een werkbare inrichting:
- Houd het proces helder en werkbaar: Voorkom dat medewerkers vastlopen in onnodig ingewikkelde procedures. Duidelijke richtlijnen over wanneer een dossier escalatie nodig heeft, zorgen voor rust en structuur.
- Focus op de kernvragen: Een goed cdd-dossier draait niet om het verzamelen van zo veel mogelijk documenten, maar om het begrijpen van de zakelijke logica achter een klant of transactie.
- Zorg voor gerichte kennis: Omdat de teams vaak kleiner zijn, is het belangrijk dat de aanwezige medewerkers over de juiste praktijkkennis beschikken om zelfstandig risico’s in te schatten.
De visie van Etage 0: Een goed ingerichte compliance-functie ondersteunt de organisatie in plaats van deze te vertragen. Bij Etage 0 helpen we organisaties binnen en buiten de financiële sector met het praktisch inrichten en versterken van hun compliance-teams. Onze professionals combineren ervaring uit de bancaire wereld met een pragmatische blik, zodat uw processen aan de norm voldoen én werkbaar blijven.
